Zakłady Naukowe WIHE

Zakład Radiobiologii i Ochrony Radiacyjnej

Kierownik Zakładu: prof. dr hab. n. farm. Paweł Bartosz SZYMAŃSKI


Działalność

Zakład Radiobiologii i Ochrony Radiacyjnej (ZRiOR) od wielu lat prowadzi badania wpływu niskich dawek promieniowania jonizującego na układ odpornościowy i rozwój nowotworów u myszy. W tym zakresie zespół ZRiOR stał się rozpoznawalny, a jego dorobek jest ceniony przez radiobiologów i innych badaczy radiacyjnych w Polsce i na świecie. W ostatnich latach ZRiOR rozpoczął również badania nowych środków radioochronnych i/lub radionaprawczych. Wiedza uzyskana na podstawie eksperymentów prowadzonych w zakresie obydwu kierunków badawczych jest obecnie bardzo istotna, zwłaszcza w kontekście planowanego rozwoju energetyki jądrowej w Polsce, opracowywania nowych metod terapii nowotworów, przeciwdziałania powszechnej radiofobii, a także zapobiegania rozwojowi popromiennego uszkodzenia tkanek podczas radioterapii lub wypadków radiacyjnych. Zakład Radiobiologii i Ochrony Radiacyjnej (ZRiOR) od wielu lat prowadzi badania wpływu niskich dawek promieniowania jonizującego na organizmy żywe. Rozwijając swoją działalność Zakład poszerzył zakres prowadzonych badań w zakresie analizy nowych potencjalnych radiofarmaceutyków oraz substancji promieniotwórczych mogących mieć wpływ na zdrowie i życie człowieka. Prowadzi badania w obszarze poszukiwania nowych rozwiązań terapeutycznych i diagnostycznych zarówno chorób nowotworowych jak i neurodegeneracyjnych. Poza działalnością badawczo-rozwojową Zakład jest jednostką opiniotwórczą i szkoleniową w zakresie promieniowania jonizującego w tym: skażeń izotopami promieniotwórczymi, ocen narażenia na promieniowanie jonizujące, zagrożeń radiacyjnych w trakcie konfliktów zbrojnych i działań terrorystycznych.

Zakład prowadzi również działalność edukacyjną związaną z promieniowaniem jonizującym i jego wpływem na człowieka.


Głównymi zadaniami realizowanymi w ZRiOR są:

1. W zakresie prowadzonych badań naukowych:

  • Badanie nowych potencjalnych radiofarmaceutyków w zakresie działania biologicznego i biodystrybucji wielonarządowej.
  • Badanie biomedycznych skutków działania promieniowania jonizującego, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu ekspozycji całego ciała myszy w różnych dawkach promieniowania.
  • Opracowywanie innowacyjnych strategii terapeutycznych wykorzystujących połączenie immunoterapii z różnymi dawkami promieniowania jonizującego.
  • Badanie nowych środków radioochronnych i radionaprawczych przydatnych do zapobiegania i leczenia chorób wywołanych pochłonięciem wysokich dawek promieniowania jonizującego.
  • Badanie stresu oksydacyjnego, przeżywalności komórek (cytotoksyczności), neuroprotekcji, badania przechodzenia bariery krew-mózg nowych substancji biologicznie czynnych oraz badania zdolności blokowania ośrodkowego układu nerwowego poprzez substancje neurotoksyczne działające poprzez układ cholinergiczny.

2. W zakresie szkoleń i kursów:

Prowadzenie szkoleń i wykładów z ochrony radiologicznej w zakresie:

  • Ochrony Radiologicznej Pacjenta typu R i S,
  • Inspektora Ochrony Radiologicznej
  • Skutków biomedycznych u osób narażonych na działanie promieniowania jonizującego
  • Kursy na zlecenie w zakresie prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej

Ze względu na stan epidemiologiczny kursy prowadzone są obecnie w trybie „na zlecenie”.

3. W zakresie działalności komercyjnej:

  • Ocena narażenia na promieniowanie jonizujące z zastosowaniem dozymetrii termoluminescencyjnej (TLD);
  • Opracowywanie ekspertyz dotyczących skutków biomedycznych i zaburzeń zdrowotnych u osób narażonych na działanie promieniowania jonizującego;
  • Opracowanie wytycznych postępowania z ofiarami wypadków, aktów terrorystycznych i operacji wojskowych, w których doszło do ekspozycji ludzi na działanie promieniowania jonizującego;
  • Opiniowanie dla Wojskowych Ośrodków Medycyny Prewencyjnej dokumentów dotyczących stosowania i uruchamiania aparatów rtg do celów medycznych w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz opiniowanie w jednostkach cywilnych;
  • Opiniowanie dla Wojskowych Ośrodków Medycyny Prewencyjnej dokumentów dotyczących uruchamiania pracowni rtg do celów medycznych w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej oraz opiniowanie jednostek cywilnych;
  • Wydawanie opinii dotyczących działalności wykorzystującej źródła promieniowania jonizującego w jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej zgodnie z Zarządzeniem Nr 51/MON z dnia 17 września 2003 r.;
  • Opiniowanie nowych aktów prawnych dotyczących promieniowania jonizującego na zlecenie Departamentu Wojskowej Służby Zdrowia oraz innych jednostek;
  • Nadzór nad przestrzeganiem przepisów z ochrony radiologicznej we wszystkich jednostkach podległych Ministrowi Obrony Narodowej, współdziałając w tym zakresie z Wojskowymi Ośrodkami Medycyny Prewencyjnej i Państwową Agencją Atomistyki;
  • Wykonywanie pomiarów skuteczności osłon stałych w gabinetach rtg;
  • Prowadzenie dozymetrii indywidualnej dawek promieniowania jonizującego otrzymywanych przez narażony personel z zastosowaniem TLD - po uzyskaniu akredytacji PCA (w trakcie przygotowywania).

W zakresie komercyjnej działalności badawczo-rozwojowej

  • Badanie nowych potencjalnych radiofarmaceutyków w zakresie działania biologicznego i biodystrybucji wielonarządowej.
  • Badanie stresu oksydacyjnego, przeżywalności komórek (cytotoksyczności), neuroprotekcji, badania przechodzenia bariery krew-mózg nowych substancji biologicznie czynnych.

ZRiOR posiada odpowiednie wyposażenie do prowadzenia badań z wykorzystaniem:

  1. Hodowli komórkowych (m. in. komory laminarne, inkubator CO2, licznik komórek ssaczych, spektrofotometr z automatyczną płuczką paskową, wytrząsarka do mikropłytek, wirówka do 15 000 rpm z chłodzeniem, mikrowirówka do 4 000 rpm, autoklaw, pojemniki do przechowywania komórek w ciekłym azocie, zamrażarka do -80º C);
  2. Dozymetrii promieniowania jonizującego (m. in. czytnik laboratoryjny TLD, piec do anilacji TLD, radiometr mikroprocesorowy RUM-1).
  3. Małych zwierząt laboratoryjnych (m. in. modułowy system do przechowywania zwierząt, system do anestezji i eutanazji zwierząt, analizator hematologiczny, analizator biochemiczny);